Theo nguyên tắc của Luật Thi hành án dân sự, đơn yêu cầu thi hành án thường nộp tại cơ quan thi hành án dân sự tương ứng với nơi toà án đã xét xử sơ thẩm vụ việc; khi người phải thi hành có tài sản, cư trú hoặc làm việc ở nơi khác, hồ sơ có thể được uỷ thác về nơi đó để thi hành. Bạn nộp trực tiếp, gửi qua bưu chính, hoặc nộp trực tuyến nếu nơi nhận đã áp dụng.
Từ ngày 1/7/2025, chính quyền địa phương chỉ còn hai cấp, toà án tổ chức lại thành toà án nhân dân khu vực và toà án cấp tỉnh, và hệ thống thi hành án dân sự cũng được sắp xếp lại theo tỉnh và khu vực. Tên gọi, địa chỉ trụ sở nhiều nơi đã đổi. Bài này giải thích cách lần ra đúng nơi nộp, kể cả khi bản án được tuyên trước đợt sắp xếp, và những gì nên chuẩn bị để không phải đi hai lần.
Nguyên tắc chung: hồ sơ đi theo toà đã xử sơ thẩm
Luật chia thẩm quyền thi hành án theo một logic đơn giản: bản án, quyết định do toà nào xử sơ thẩm thì cơ quan thi hành án dân sự gắn với địa bàn và cấp của toà đó thụ lý. Bản án phúc thẩm cũng vậy. Dù vụ án được xử lại ở cấp phúc thẩm, việc thi hành vẫn tính theo nơi đã xử sơ thẩm, vì đó là nơi có hồ sơ gốc và thường là nơi các bên sinh sống.
Một số loại việc được giao cho cơ quan thi hành án cấp tỉnh ngay từ đầu, vì tính chất phức tạp: bản án có yếu tố nước ngoài, bản án, quyết định của toà án nước ngoài và phán quyết trọng tài nước ngoài đã được công nhận tại Việt Nam, phán quyết của trọng tài thương mại trong nước, những vụ việc mà cấp tỉnh thấy cần lấy lên để thi hành. Danh sách cụ thể có thể đã thay đổi theo văn bản mới; bạn hỏi lại bộ phận tiếp nhận nếu vụ của mình rơi vào nhóm này.
Ngoài ra, cơ quan đã thụ lý có thể uỷ thác hồ sơ cho cơ quan thi hành án nơi người phải thi hành có tài sản, cư trú, làm việc hoặc có trụ sở. Uỷ thác là việc nội bộ giữa các cơ quan; bạn không phải nộp lại đơn, nhưng nên biết để theo dõi hồ sơ đang nằm ở đâu.
Bộ máy thi hành án dân sự đổi gì từ năm 2025
Trước đây, mỗi tỉnh có một cục thi hành án dân sự và dưới đó là các chi cục thi hành án dân sự cấp huyện, khớp với toà án nhân dân cấp huyện. Khi cấp huyện không còn từ ngày 1/7/2025, toà án được tổ chức lại thành các toà án nhân dân khu vực, và cơ quan thi hành án dân sự cũng chuyển sang mô hình một cơ quan ở cấp tỉnh với các đơn vị thi hành án theo khu vực. Đầu mối quản lý ở trung ương cũng được tổ chức lại thuộc Bộ Tư pháp.
Với người dân, điều đáng chú ý là ba chuyện. Một là tên gọi trên đơn: dùng tên cơ quan theo mô hình hiện hành, không chép tên chi cục in trên các giấy tờ cũ. Hai là địa chỉ trụ sở: một số đơn vị khu vực dùng trụ sở cũ, một số chuyển chỗ; kiểm trên trang thông tin của cơ quan thi hành án tỉnh hoặc gọi hỏi trước. Ba là hồ sơ đang thi hành dở: hồ sơ đã mở trước tháng 7/2025 được chuyển sang đơn vị tiếp nhận mới; bạn không phải làm lại đơn nhưng nên hỏi số hồ sơ mới và tên chấp hành viên đang phụ trách.
Cùng lúc, nhiều tỉnh đã sáp nhập, nên địa danh trên bản án có thể không còn trên bản đồ hành chính hiện tại. Bản án vẫn giữ nguyên giá trị; bạn chỉ cần xác định toà đã xử nay thuộc toà khu vực hoặc toà tỉnh nào, rồi từ đó tìm cơ quan thi hành án tương ứng. Luật Thi hành án dân sự cũng đang được sửa đổi lớn, nên tên gọi chính thức có thể còn thay đổi; đừng in sẵn hàng loạt đơn với tên cơ quan khi chưa kiểm.
Bảng tra nhanh: tình huống nào nộp ở đâu
Bảng sau tóm tắt các trường hợp hay gặp theo nguyên tắc chung của luật. Cột ghi chú là những điểm bạn cần hỏi lại vì có thể đã điều chỉnh sau khi sắp xếp.
| Tình huống | Nơi thường nộp | Ghi chú |
|---|---|---|
| Bản án do toà án nhân dân khu vực xử sơ thẩm | Đơn vị thi hành án dân sự phụ trách khu vực của toà đó | Hỏi cơ quan thi hành án tỉnh nếu chưa rõ khu vực nào |
| Bản án tuyên trước 7/2025 bởi toà cấp huyện cũ | Đơn vị thi hành án nay phụ trách địa bàn của toà cũ | Xác định toà cũ nay thuộc toà khu vực nào |
| Bản án do toà án cấp tỉnh xử sơ thẩm | Cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh | Kể cả khi sau đó có bản án phúc thẩm |
| Phán quyết trọng tài thương mại trong nước | Cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh nơi hội đồng trọng tài ra phán quyết | Thủ tục riêng của trọng tài cần đọc thêm |
| Bản án, phán quyết nước ngoài đã được công nhận | Cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh theo quyết định công nhận | Cần quyết định công nhận của toà Việt Nam trước |
| Người phải thi hành sống hoặc có tài sản ở tỉnh khác | Vẫn nộp nơi có thẩm quyền theo bản án; hồ sơ được uỷ thác sau | Ghi rõ nơi có tài sản trong đơn để uỷ thác sớm |
Nếu bạn đã biết chắc tài sản của bên kia nằm ở một tỉnh khác, ghi điều đó ngay ở mục thông tin tài sản. Cơ quan thụ lý có căn cứ để uỷ thác sớm thay vì xác minh tại chỗ rồi mới phát hiện.
Ba cách nộp và cách tính ngày yêu cầu
Nộp trực tiếp. Mang đơn và giấy tờ đến bộ phận tiếp nhận của cơ quan có thẩm quyền. Đây là cách chắc nhất vì cán bộ xem ngay, chỉ chỗ thiếu, và bạn nhận giấy biên nhận ghi ngày. Mang theo giấy tờ tuỳ thân và bản chính bản án để đối chiếu nếu được hỏi.
Gửi qua bưu chính. Hợp với người ở xa nơi toà đã xử. Gửi bảo đảm, giữ biên lai và danh mục giấy tờ trong phong bì. Theo luật hiện hành, ngày yêu cầu thi hành án tính theo ngày có dấu bưu điện nơi gửi, nên biên lai là bằng chứng quan trọng nếu sau này có tranh cãi về thời hiệu.
Nộp trực tuyến. Một số nơi đã cho nộp hồ sơ yêu cầu thi hành án qua cổng dịch vụ công. Mức độ áp dụng khác nhau giữa các tỉnh; có nơi nhận bản điện tử rồi yêu cầu nộp bản giấy sau. Hãy kiểm thông báo của cơ quan thi hành án tỉnh trước khi chọn cách này.
Trình bày trực tiếp. Người không tự viết được có thể đến trình bày; cán bộ lập biên bản có đủ nội dung như đơn. Ngày trình bày là ngày yêu cầu.
Giữ bằng chứng ngày nộp. Dù chọn cách nào, giữ giấy biên nhận, biên lai bưu chính hoặc mã hồ sơ trực tuyến. Mốc này ảnh hưởng đến thời hiệu, và nếu bản án có tuyên lãi chậm thi hành kể từ ngày có đơn thì cũng ảnh hưởng đến số tiền bạn nhận.
Từng bước tìm đúng nơi nộp
Khi không chắc nộp ở đâu, đi theo trình tự này thay vì đoán:
- Mở trang đầu bản án hoặc quyết định, ghi lại tên toà đã xử sơ thẩm và ngày tuyên.
- Nếu là toà cấp huyện cũ, tra xem địa bàn đó nay thuộc toà án nhân dân khu vực nào; trang thông tin của toà án cấp tỉnh thường có danh sách.
- Tìm cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh nơi có toà đó và xem danh sách đơn vị khu vực cùng địa chỉ tiếp dân.
- Gọi bộ phận tiếp nhận để xác nhận, nói rõ số bản án và tên toà; hỏi luôn tên chính thức để ghi trên đơn.
- Chuẩn bị đơn và giấy tờ, chọn cách nộp phù hợp với khoảng cách và thời gian.
- Nhận giấy biên nhận, ghi lại tên cán bộ tiếp nhận và cách liên lạc để theo dõi.
Nếu lỡ nộp nhầm nơi, cơ quan không có thẩm quyền sẽ không thụ lý và thường hướng dẫn bạn chuyển đến đúng chỗ. Đừng coi việc nộp nhầm là đã giữ được mốc thời gian; nộp lại đúng nơi càng sớm càng tốt.
Ví dụ giả định: bản án xử ở Cần Thơ, người phải thi hành chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh
Anh Phúc thắng kiện đòi tiền góp vốn mở quán ăn. Vụ án được một toà cấp huyện cũ ở Cần Thơ xử sơ thẩm từ đầu năm 2025, sau đó có bản án phúc thẩm của toà cấp tỉnh giữ nguyên. Đến khi anh làm đơn, người phải thi hành đã chuyển lên Thành phố Hồ Chí Minh làm việc cho một công ty và thuê nhà ở đó.
Anh định nộp đơn ở Thành phố Hồ Chí Minh cho tiện. Theo nguyên tắc, nơi thụ lý vẫn là cơ quan thi hành án dân sự phụ trách địa bàn của toà đã xử sơ thẩm ở Cần Thơ, không phải nơi xử phúc thẩm và cũng không phải nơi bên kia đang ở. Anh tra thấy địa bàn toà cũ nay thuộc một toà án nhân dân khu vực, rồi gọi cơ quan thi hành án dân sự thành phố Cần Thơ để hỏi đơn vị khu vực tiếp nhận.
Trong đơn, anh ghi rõ tên công ty nơi bên kia đang làm và địa chỉ nhà thuê ở Thành phố Hồ Chí Minh. Nhờ vậy, sau khi ra quyết định thi hành án, cơ quan ở Cần Thơ có căn cứ uỷ thác hoặc phối hợp để khấu trừ thu nhập tại nơi bên kia làm việc. Anh chỉ phải đi nộp một lần, phần còn lại do các cơ quan liên hệ với nhau. Tình huống này cho thấy việc chọn đúng nơi nộp và việc ghi đúng nơi có tài sản là hai việc tách biệt, cả hai đều cần.
Câu hỏi thường gặp
Có được chọn nộp đơn ở nơi người phải thi hành án đang sống cho tiện không?
Theo nguyên tắc chung, bạn nộp ở cơ quan có thẩm quyền theo toà đã xử sơ thẩm. Nơi người phải thi hành sống hoặc có tài sản là nơi hồ sơ có thể được uỷ thác đến sau đó. Nếu không chắc, hỏi cơ quan thi hành án ở cả hai nơi; họ sẽ chỉ cho bạn đúng chỗ thụ lý.
Bản án tuyên trước tháng 7/2025, đơn có phải ghi tên chi cục cũ không?
Không nên. Đơn gửi cơ quan đang tồn tại và có thẩm quyền ở thời điểm bạn nộp, nên ghi tên theo mô hình hiện hành. Bản án vẫn ghi tên toà cũ là bình thường và không làm bản án mất giá trị. Khi nộp, bạn hỏi lại tên chính thức để ghi cho đúng.
Gửi đơn qua bưu điện thì bao lâu biết là cơ quan đã nhận?
Thời gian chuyển phát tuỳ tuyến. Bạn nên gửi bảo đảm có báo phát để biết ngày cơ quan nhận, sau đó chờ văn bản hoặc quyết định thi hành án gửi về. Nếu đã quá lâu mà không thấy phản hồi, gọi bộ phận tiếp nhận, đọc mã bưu gửi và ngày gửi để họ tra.
Hồ sơ thi hành án đang làm dở trước khi sắp xếp có phải nộp lại đơn không?
Thông thường không. Hồ sơ được chuyển sang đơn vị tiếp nhận theo mô hình mới và tiếp tục thi hành. Điều bạn nên làm là liên hệ để biết đơn vị nào đang giữ hồ sơ, chấp hành viên nào phụ trách và số hồ sơ mới nếu có thay đổi, để các văn bản sau này gửi đúng người.
Phán quyết trọng tài thì có nộp đơn ở toà án không?
Đơn yêu cầu thi hành phán quyết trọng tài thương mại gửi cơ quan thi hành án dân sự, không gửi toà án. Toà án chỉ xuất hiện khi có yêu cầu huỷ phán quyết hoặc khi cần công nhận phán quyết trọng tài nước ngoài. Thủ tục đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc cũng có điểm riêng cần kiểm.