Đơn yêu cầu thi hành án dân sự là văn bản người được thi hành án gửi cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền để đề nghị ra quyết định thi hành phần bản án, quyết định có lợi cho mình. Theo Luật Thi hành án dân sự hiện hành, đơn cần có: thông tin người yêu cầu, tên cơ quan nhận đơn, thông tin người được thi hành và người phải thi hành, nội dung yêu cầu, thông tin về tài sản hoặc điều kiện thi hành của bên kia nếu biết, ngày làm đơn và chữ ký hoặc điểm chỉ.
Lá đơn không cần văn hoa, nhưng phải khớp với phần quyết định của bản án và đủ để chấp hành viên bắt tay vào việc. Đơn ghi lệch số tiền, ghi thiếu người phải thi hành, hay đòi thêm những thứ bản án không tuyên là các lý do phổ biến khiến hồ sơ phải bổ sung, mất thêm vài tuần. Luật đã sửa nhiều lần và bộ máy thi hành án được sắp xếp lại từ năm 2025, nên bạn đối chiếu mẫu đang dùng tại nơi nộp trước khi ký.
Đơn yêu cầu thi hành án dùng vào việc gì
Bản án dân sự, kinh doanh thương mại, lao động, hôn nhân gia đình có phần buộc một bên trả tiền, giao tài sản hay làm một việc cho bên kia. Phần lớn những khoản này không tự chạy: cơ quan thi hành án dân sự chỉ ra quyết định thi hành khi người được hưởng có yêu cầu. Lá đơn chính là cái công tắc mở hồ sơ, và ngày bạn nộp đơn là mốc mà nhiều việc khác bám theo, từ thời hiệu đến lãi chậm thi hành nếu bản án có tuyên.
Đơn cũng là văn bản đầu tiên chấp hành viên đọc khi được giao hồ sơ. Một lá đơn ghi rõ bên kia đang làm ở đâu, có tài khoản ở ngân hàng nào, đứng tên mảnh đất nào giúp họ đi xác minh đúng chỗ thay vì bắt đầu từ con số không. Ngược lại, đơn chỉ có một câu "đề nghị thi hành bản án số..." vẫn hợp lệ nhưng hồ sơ sẽ chạy chậm hơn.
Bạn có thể dùng mẫu đơn do cơ quan thi hành án phát hoặc tự viết, miễn đủ nội dung luật yêu cầu. Người không viết được có quyền đến trình bày trực tiếp; cán bộ tiếp nhận lập biên bản ghi đủ các nội dung như một lá đơn, đọc lại cho bạn nghe rồi để bạn ký hoặc điểm chỉ. Cách này hay dùng với người cao tuổi hoặc người được nhận tiền cấp dưỡng ở vùng xa.
Các mục bắt buộc trong đơn và lỗi hay gặp ở từng mục
Bảng dưới đi theo thứ tự các mục mà luật hiện hành yêu cầu. Cột cuối là những lỗi thực tế khiến cán bộ tiếp nhận trả đơn để bạn ghi lại.
| Mục | Cần ghi gì | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|
| Người yêu cầu | Họ tên, năm sinh, số định danh cá nhân, địa chỉ liên lạc, số điện thoại hoặc thư điện tử để nhận thông báo | Ghi địa chỉ thường trú cũ đã không còn ở; không ghi cách liên lạc nên giấy mời gửi không tới |
| Cơ quan nhận đơn | Tên cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền theo tên gọi hiện hành | Ghi tên cơ quan theo mô hình trước khi sắp xếp năm 2025 |
| Người được thi hành án | Thông tin của người hưởng quyền theo bản án; nếu chính là người yêu cầu thì ghi "như trên" | Bỏ sót người cùng được hưởng trong bản án mà không nói rõ mình yêu cầu phần nào |
| Người phải thi hành án | Họ tên, địa chỉ theo bản án và địa chỉ hiện tại nếu biết | Chỉ ghi một người trong khi bản án buộc hai người liên đới trả |
| Nội dung yêu cầu | Khoản tiền, tài sản, công việc cụ thể theo phần quyết định của bản án | Cộng thêm tiền lãi hoặc khoản bồi thường mà bản án không tuyên |
| Thông tin tài sản | Tài sản, thu nhập, nơi làm việc của người phải thi hành nếu biết | Ghi chung chung "có nhiều tài sản" không kèm chỗ nào, của ai |
| Ngày, chữ ký | Ngày làm đơn, chữ ký hoặc điểm chỉ; tổ chức thì người đại diện ký và đóng dấu nếu có | Người khác ký thay mà không có văn bản uỷ quyền |
Số định danh cá nhân giờ là thông tin tiếp nhận hay hỏi đầu tiên, vì nhiều thủ tục đã gắn với cơ sở dữ liệu dân cư. Ghi đúng giúp tránh nhầm người khi bản án ghi tên phổ biến.
Ghi nội dung yêu cầu sao cho khớp phần quyết định của bản án
Phần quan trọng nhất của đơn là câu nói rõ bạn muốn thi hành cái gì. Nguyên tắc là chép theo phần quyết định, không theo phần nhận định và không theo cách bạn nghĩ lẽ ra toà nên tuyên. Nếu bản án buộc ông B trả cho bà A số tiền nợ gốc và tiền lãi đến ngày xét xử là một con số cụ thể, bạn ghi đúng con số ấy, kèm số và ngày của bản án, tên toà đã ra bản án.
Bản án có nhiều khoản thì liệt kê từng khoản thành dòng riêng: tiền nợ, tiền lãi đến ngày xét xử, nghĩa vụ chịu lãi chậm thi hành kể từ ngày có đơn nếu bản án có tuyên, nghĩa vụ giao trả giấy tờ. Viết như vậy giúp chấp hành viên đối chiếu nhanh và tránh việc họ chỉ ra quyết định cho khoản to nhất rồi bỏ quên khoản nhỏ.
Bạn được quyền yêu cầu thi hành toàn bộ hoặc một phần. Ví dụ bản án buộc bên kia vừa trả tiền vừa tháo dỡ mái che lấn sang nhà bạn; bạn có thể yêu cầu cả hai, hoặc tạm thời chỉ yêu cầu phần tiền nếu hai bên đang nói chuyện về phần còn lại. Nếu chọn một phần, ghi rõ để sau này không có tranh cãi rằng bạn đã từ bỏ phần kia. Việc giữ quyền với phần chưa yêu cầu vẫn phải tính đến thời hiệu.
Đừng viết thêm lời kể lể, lời buộc tội hay yêu cầu cơ quan thi hành án "xử lý nghiêm" bên kia. Cơ quan thi hành án không xét lại đúng sai của vụ án; đơn dài thêm những đoạn đó chỉ làm khó tìm thông tin cần thiết.
Thông tin tài sản của người phải thi hành: ghi gì, ghi đến đâu
Luật cho phép, và trên thực tế khuyến khích, người được thi hành án cung cấp thông tin về tài sản hoặc điều kiện thi hành của bên kia. Thông tin càng cụ thể, chấp hành viên càng ít phải mò. Những loại nên ghi nếu bạn biết một cách hợp pháp:
- Nhà, đất: địa chỉ sau sắp xếp đơn vị hành chính, kèm địa chỉ cũ nếu giấy chứng nhận còn ghi theo địa danh trước đây; số thửa, tờ bản đồ nếu bạn có trong hồ sơ vụ kiện.
- Xe ô tô, xe máy: loại xe, màu, biển số nếu đã thấy trong quá trình giao dịch hoặc trong hồ sơ toà.
- Tài khoản ngân hàng: tên ngân hàng và số tài khoản bên kia từng dùng để chuyển tiền cho bạn; đây là thông tin rất có giá trị cho việc phong toả, khấu trừ.
- Nơi làm việc và thu nhập: tên cơ quan, doanh nghiệp đang trả lương, hoặc cửa hàng, quầy sạp bên kia đang kinh doanh.
- Phần vốn góp, cổ phần, khoản tiền người khác đang nợ bên kia nếu bạn biết từ giấy tờ hợp lệ.
- Tài sản đang thế chấp hoặc đang cho thuê: ghi kèm để chấp hành viên tính đến quyền của bên nhận thế chấp, bên thuê.
Chỉ ghi điều bạn biết qua kênh hợp pháp: giấy tờ hai bên từng trao đổi, hồ sơ vụ án, thông tin công khai. Không tự ý dò sao kê, xâm nhập tài khoản hay theo dõi bên kia để lấy số liệu; làm vậy có thể khiến chính bạn vi phạm pháp luật. Việc xác minh sâu hơn là nghiệp vụ của chấp hành viên.
Chữ ký, điểm chỉ và đơn của tổ chức
Cá nhân tự ký. Người được thi hành án ký và ghi rõ họ tên. Người không biết chữ hoặc không ký được thì điểm chỉ; khi nộp trực tiếp, cán bộ tiếp nhận thường xác nhận việc điểm chỉ trước mặt mình. Chữ ký nên giống chữ ký trên giấy tờ tuỳ thân để tránh bị hỏi lại.
Người đại diện ký thay. Cha mẹ đại diện cho con chưa thành niên được nhận cấp dưỡng, người giám hộ, hoặc người được uỷ quyền đều có thể đứng ra làm đơn, nhưng phải kèm giấy tờ chứng minh tư cách. Việc uỷ quyền thi hành án có những điểm riêng về phạm vi được làm và được nhận tiền; đọc kỹ trước khi giao cho người khác.
Doanh nghiệp, tổ chức. Người đại diện theo pháp luật ký, hoặc người được người đại diện uỷ quyền bằng văn bản ký. Doanh nghiệp có con dấu thì đóng dấu; phần này có nhiều chi tiết riêng về chi nhánh, hộ kinh doanh và doanh nghiệp đã đổi tên.
Nhiều người cùng làm một đơn. Những người cùng được hưởng trong một bản án có thể ký chung một đơn, mỗi người một chữ ký, và ghi rõ phần của từng người. Nếu không thống nhất được, mỗi người làm đơn riêng cho phần của mình.
Đơn có tẩy xoá. Chỗ sửa nên được người làm đơn ký nháy bên cạnh. Tốt hơn là viết lại tờ mới, vì đơn tẩy xoá ở số tiền hay tên người là thứ dễ bị yêu cầu làm lại nhất.
Kiểm lại trước khi nộp: chín dòng nên dò
Trước khi đem đơn đi nộp, đặt bản án bên cạnh và dò từng dòng dưới đây. Mỗi dòng chỉ mất một phút nhưng cứu bạn khỏi một lần quay lại.
- Số bản án, ngày ra bản án, tên toà ghi trên đơn trùng với trang đầu bản án.
- Tên, năm sinh của người phải thi hành trùng với bản án; nếu bạn biết địa chỉ mới thì ghi cả hai.
- Mỗi khoản tiền trong đơn có trong phần quyết định, không thừa không thiếu.
- Nếu bản án có câu về lãi chậm thi hành, đơn có nhắc đến để không bị bỏ sót.
- Bản án sơ thẩm thì đã có giấy tờ cho thấy không bị kháng cáo, kháng nghị hoặc đã có bản án phúc thẩm.
- Tên cơ quan nhận đơn ghi theo tên gọi hiện hành tại nơi nộp.
- Có cách liên lạc chắc chắn nhận được: số điện thoại đang dùng, địa chỉ có người nhận thư.
- Chữ ký, ngày tháng đầy đủ; người ký thay có giấy tờ chứng minh tư cách.
- Đã chụp hoặc sao lại toàn bộ đơn và giấy tờ kèm để giữ một bộ cho mình.
Khi nộp, xin giấy biên nhận có ngày nhận. Gửi qua bưu chính thì giữ biên lai, vì ngày yêu cầu được tính theo ngày có dấu bưu điện nơi gửi.
Ví dụ giả định: lá đơn của một chủ cửa hàng vật liệu ở Đồng Nai
Chị Hạnh bán vật liệu xây dựng ở Đồng Nai, thắng kiện một nhà thầu nhỏ vì nợ tiền hàng. Bản án buộc nhà thầu trả nợ gốc, tiền lãi chậm thanh toán tính đến ngày xét xử, và tuyên nghĩa vụ chịu lãi kể từ ngày chị có đơn yêu cầu thi hành án. Bản án không bị kháng cáo và đã có hiệu lực.
Lá đơn đầu tiên chị viết ghi gộp "đề nghị buộc bên kia trả toàn bộ số tiền khoảng..." và cộng thêm tiền thuê xe chị tự bỏ ra đi đòi nợ. Cán bộ tiếp nhận chỉ ra hai chỗ: con số phải tách đúng như bản án, và tiền thuê xe không có trong phần quyết định nên không thể yêu cầu thi hành. Chị viết lại, liệt kê ba dòng: nợ gốc, lãi đến ngày xét xử, lãi chậm thi hành theo bản án.
Ở mục tài sản, chị ghi số tài khoản mà nhà thầu từng chuyển khoản cho cửa hàng, tên công trình nhà thầu đang thi công ở một phường gần đó, và một chiếc xe tải nhỏ chị thấy chở vật liệu. Chị không ghi đoán mò về đất đai vì không có thông tin. Đơn ngắn, chưa đầy hai trang, nhưng chấp hành viên có ngay ba đầu mối để xác minh. Ví dụ này cho thấy điều quyết định không phải độ dài lá đơn mà là độ chính xác.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc dùng mẫu đơn do cơ quan thi hành án phát không?
Không bắt buộc. Đơn tự viết vẫn hợp lệ nếu có đủ các nội dung luật yêu cầu như thông tin các bên, nội dung yêu cầu, ngày tháng và chữ ký. Dùng mẫu của nơi nộp có lợi là cán bộ quen bố cục nên đọc nhanh, và bạn ít bỏ sót mục. Nên xin mẫu tại bộ phận tiếp nhận hoặc trên trang thông tin của cơ quan thi hành án.
Không biết địa chỉ hiện tại của người phải thi hành án thì có nộp đơn được không?
Được. Bạn ghi địa chỉ theo bản án và nói rõ không biết nơi ở hiện tại. Chấp hành viên sẽ xác minh qua các kênh nghiệp vụ. Tuy vậy, thông tin bạn cung cấp càng mới thì việc xác minh càng nhanh, nên ghi thêm bất cứ manh mối hợp pháp nào bạn có, như nơi làm việc gần nhất hay nơi họ thường kinh doanh.
Đơn có cần công chứng hay chứng thực chữ ký không?
Đơn yêu cầu thi hành án của cá nhân tự nộp thường không cần công chứng hay chứng thực chữ ký. Chỉ khi người khác làm thay bạn theo uỷ quyền thì văn bản uỷ quyền mới phải đáp ứng hình thức theo quy định. Giấy tờ kèm theo như bản sao bản án nên là bản do toà cấp hoặc bản sao có chứng thực.
Có được viết đơn bằng tay không?
Được. Đơn viết tay rõ ràng, không tẩy xoá vẫn được nhận như đơn đánh máy. Điều cần chú ý là chữ số và tên riêng phải đọc được, đặc biệt là số tiền và số bản án. Nếu chữ khó đọc, nên ghi số tiền cả bằng số và bằng chữ để tránh hiểu nhầm khi chấp hành viên ra quyết định.
Sau khi nộp đơn rồi mới phát hiện thêm tài sản của bên kia thì làm sao?
Bạn làm văn bản bổ sung thông tin gửi chấp hành viên đang phụ trách hồ sơ hoặc nộp tại bộ phận tiếp nhận, ghi rõ số hồ sơ hay số quyết định thi hành án. Không cần làm lại đơn yêu cầu. Nên bổ sung càng sớm càng tốt, nhất là khi có dấu hiệu bên kia sắp bán hoặc chuyển tên tài sản.
Đơn ghi sai một số tiền nhỏ so với bản án thì có bị bác cả đơn không?
Thường không bị bác cả đơn. Cán bộ tiếp nhận hoặc chấp hành viên sẽ yêu cầu bạn sửa, bổ sung, hoặc quyết định thi hành án sẽ ghi theo đúng bản án. Dù vậy, sai lệch làm mất thời gian trao đổi qua lại, nên dò kỹ trước khi nộp vẫn là cách tiết kiệm nhất.