Đơn đề nghị áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án là văn bản người được thi hành án gửi chấp hành viên, đề nghị phong toả tài khoản, tạm giữ tài sản, giấy tờ hoặc tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền, thay đổi hiện trạng một tài sản cụ thể của người phải thi hành án để ngăn tẩu tán. Đơn có hiệu quả nhất khi nộp sớm, nêu đúng tài sản, đúng nơi đang quản lý tài sản đó và kèm chứng cứ cho thấy nguy cơ tài sản bị chuyển đi.
Biện pháp bảo đảm là công cụ nhanh nhất mà luật trao cho chấp hành viên. Nó không bán tài sản, không trừ tiền ngay, chỉ "đóng băng" để tài sản đứng yên chờ cưỡng chế. Bài này đi vào chi tiết lá đơn: nộp khi nào, viết những mục gì, kèm gì, chọn biện pháp nào cho từng loại tài sản, và làm gì nếu chấp hành viên chưa xử lý. Đây là hướng dẫn bố cục và nội dung cần có, không phải "mẫu chuẩn"; cơ quan thi hành án nơi bạn nộp có thể có biểu mẫu riêng.
Khi nào nên nộp đơn và nộp cho ai
Biện pháp bảo đảm thi hành án được áp dụng khi đã có hồ sơ thi hành án, tức là bản án đã có hiệu lực và cơ quan thi hành án đã thụ lý. Thời điểm tốt nhất để nộp đơn đề nghị là cùng lúc với đơn yêu cầu thi hành án, nếu bạn đã biết con nợ có tài sản gì. Nhiều người chờ hết thời hạn tự nguyện mới lên tiếng, nhưng chính khoảng thời gian tự nguyện là lúc con nợ dễ chuyển tài sản đi nhất.
Đơn gửi chấp hành viên được phân công tổ chức thi hành vụ việc, qua cơ quan thi hành án dân sự đang giữ hồ sơ. Sau đợt sắp xếp bộ máy năm 2025, hệ thống cơ quan thi hành án dân sự được tổ chức lại theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp; tên gọi và nơi tiếp nhận cụ thể bạn nên kiểm trên quyết định thi hành án đã nhận hoặc hỏi trực tiếp bộ phận tiếp nhận. Nếu chưa biết chấp hành viên nào phụ trách, cứ ghi gửi thủ trưởng cơ quan thi hành án và số hồ sơ.
Nếu bản án chưa có hiệu lực vì đang kháng cáo, đơn gửi chấp hành viên chưa có chỗ dựa. Lúc đó bạn cần đề nghị toà đang giải quyết vụ án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời, một thủ tục khác hẳn, có yêu cầu bảo đảm riêng.
Chọn biện pháp nào cho loại tài sản nào
Đơn nên đề nghị đúng biện pháp cho đúng loại tài sản. Ghi chung chung "áp dụng mọi biện pháp" khiến chấp hành viên phải tự đoán và làm chậm việc.
| Tài sản | Biện pháp nên đề nghị | Nơi cần gửi văn bản |
|---|---|---|
| Tiền trong tài khoản ngân hàng | Phong toả tài khoản (số tiền tương ứng nghĩa vụ) | Ngân hàng hoặc tổ chức tín dụng nơi mở tài khoản |
| Nhà đất đã có giấy chứng nhận | Tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, sử dụng | Cơ quan đăng ký đất đai nơi có đất; tổ chức hành nghề công chứng nếu biết |
| Ô tô, xe máy | Tạm dừng đăng ký, sang tên; tạm giữ xe và giấy đăng ký | Cơ quan công an quản lý đăng ký xe |
| Hàng hoá, máy móc tại xưởng | Tạm giữ tài sản; tạm dừng thay đổi hiện trạng | Lập biên bản tại chỗ, giao người bảo quản |
| Tiền người khác đang nợ con nợ | Phong toả hoặc yêu cầu giữ lại khoản phải trả | Người đang giữ hoặc đang nợ tiền con nợ |
| Phần vốn góp, cổ phần | Tạm dừng chuyển nhượng | Doanh nghiệp nơi góp vốn; cơ quan đăng ký kinh doanh |
Bảng chỉ mang tính định hướng. Chấp hành viên là người quyết định biện pháp cụ thể theo tình huống, nhưng đơn có định hướng rõ giúp quyết định ra nhanh hơn.
Đơn cần có những mục gì
Một lá đơn tốt thường chỉ dài một đến hai trang. Điều làm nên hiệu quả là sự cụ thể, không phải độ dài.
- Thông tin hồ sơ: số bản án, toà xử, số quyết định thi hành án, tên chấp hành viên nếu biết.
- Thông tin người làm đơn: họ tên, giấy tờ tuỳ thân, địa chỉ liên lạc, tư cách là người được thi hành án hoặc người đại diện theo uỷ quyền.
- Thông tin người phải thi hành án: họ tên, nơi cư trú, nơi làm việc hoặc kinh doanh.
- Tài sản đề nghị áp dụng: mô tả đủ để nhận diện. Nhà đất thì có địa chỉ, số thửa nếu biết; xe thì loại xe, biển số; tài khoản thì tên ngân hàng, chi nhánh, số tài khoản nếu có.
- Dấu hiệu tẩu tán: việc gì đã xảy ra hoặc sắp xảy ra, khi nào, ai chứng kiến. Ví dụ con nợ đăng bán nhà, đã hẹn công chứng, đang chở máy móc đi.
- Biện pháp đề nghị: ghi rõ biện pháp cho từng tài sản, như gợi ý ở bảng trên.
- Cam kết: người làm đơn chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin và về yêu cầu của mình.
- Danh mục tài liệu kèm theo: liệt kê từng tài liệu để đối chiếu khi nộp.
Tránh dùng lời lẽ gay gắt, buộc tội chấp hành viên hay con nợ trong đơn. Đơn càng trung tính, sự kiện càng rõ thì càng dễ được xử lý nhanh.
Chứng cứ nên kèm theo đơn
Bản sao bản án và quyết định thi hành án. Giúp người nhận đơn tra hồ sơ ngay, nhất là khi chấp hành viên phụ trách đang đi công tác.
Tài liệu cho thấy tài sản thuộc con nợ. Bản sao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà bạn có từ trước (ví dụ con nợ từng đưa khi vay tiền), hợp đồng mua bán, ảnh chụp xe đậu trước nhà, sao kê giao dịch chuyển khoản với tài khoản của con nợ.
Tài liệu cho thấy nguy cơ tẩu tán. Ảnh chụp tin đăng bán nhà, tin nhắn con nợ gửi bạn nói sẽ "bán hết rồi đi", lời xác nhận của người biết việc hẹn công chứng. Ghi rõ nguồn và cách bạn có tài liệu đó.
Chỉ dùng chứng cứ có được bằng cách hợp pháp. Không lén lấy giấy tờ, không truy cập tài khoản của người khác, không mua dữ liệu cá nhân. Chứng cứ bất hợp pháp không giúp hồ sơ mà còn khiến bạn gặp rắc rối.
Không có chứng cứ đầy đủ vẫn nên nộp. Thiếu giấy tờ không phải lý do để chờ. Nêu những gì bạn biết, đề nghị chấp hành viên xác minh, và bổ sung sau. Một đơn sớm thiếu chút tài liệu vẫn tốt hơn một đơn đầy đủ nộp khi tài sản đã sang tên.
Cách nộp để kịp thời gian
Khi nguy cơ tẩu tán là trước mắt, cách nộp quan trọng không kém nội dung.
- Mang đơn và bản sao chứng cứ đến bộ phận tiếp nhận của cơ quan thi hành án dân sự đang giữ hồ sơ, đề nghị chuyển ngay cho chấp hành viên phụ trách.
- Xin giấy biên nhận ghi ngày giờ nhận đơn. Nếu không có mẫu biên nhận, đề nghị ký nhận trên bản sao đơn bạn giữ.
- Nếu gặp được chấp hành viên, trình bày ngắn gọn tình huống khẩn và hỏi dự kiến thời điểm ra quyết định.
- Gửi thêm một bản qua bưu chính có báo phát để có dấu thời gian độc lập.
- Trường hợp biết rõ lịch hẹn công chứng hoặc lịch sang tên, ghi rõ ngày đó trong đơn để chấp hành viên ưu tiên.
- Sau vài ngày làm việc, liên hệ lại để hỏi đã có quyết định chưa, quyết định đã gửi tới cơ quan đăng ký, ngân hàng chưa.
Ví dụ giả định: chị H. ở Thanh Hoá biết con nợ đã hẹn ký chuyển nhượng lô đất vào thứ Sáu. Chị nộp đơn sáng thứ Ba, ghi rõ ngày hẹn, kèm ảnh tin đăng bán. Chấp hành viên ra quyết định tạm dừng đăng ký và gửi cơ quan đăng ký đất đai trước ngày hẹn, việc sang tên không thực hiện được.
Khi chấp hành viên chưa xử lý đơn
Chấp hành viên phải cân nhắc căn cứ trước khi áp dụng biện pháp, và có khi chưa đồng ý vì thông tin chưa đủ. Nếu sau một thời gian hợp lý đơn vẫn nằm im, bạn có thể gửi văn bản hỏi tiến độ, đề nghị trả lời bằng văn bản lý do chưa áp dụng. Câu trả lời đó giúp bạn biết cần bổ sung gì.
Nếu bạn cho rằng chấp hành viên chậm trễ không có lý do, gây nguy cơ mất tài sản, bạn có quyền khiếu nại hành vi đó tới thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự theo thủ tục khiếu nại trong thi hành án. Viện kiểm sát cũng có chức năng kiểm sát hoạt động thi hành án. Thời hạn khiếu nại và cấp giải quyết nên đối chiếu văn bản hiện hành.
Nếu tài sản đã kịp sang tên trước khi có quyết định, đơn của bạn vẫn có giá trị: nó là chứng cứ cho thấy bạn đã báo kịp thời và giao dịch diễn ra khi đã có hồ sơ thi hành án. Từ đây hướng xử lý chuyển sang khởi kiện yêu cầu tuyên giao dịch vô hiệu.
Những lỗi khiến đơn bị gác lại
Không nêu tài sản cụ thể. Đơn chỉ viết "con nợ có nhiều tài sản, đề nghị ngăn chặn" thì chấp hành viên không biết gửi văn bản tới ngân hàng nào, cơ quan đăng ký nào. Ít nhất phải có địa chỉ nhà đất, biển số xe hoặc tên ngân hàng.
Trộn nhiều yêu cầu khác nhau vào một đơn. Vừa đề nghị biện pháp bảo đảm, vừa khiếu nại chấp hành viên, vừa xin đổi cơ quan thi hành án trong cùng một văn bản khiến đơn bị chuyển qua nhiều bộ phận. Tách thành từng văn bản riêng, mỗi văn bản một mục đích.
Thiếu tư cách người làm đơn. Người nhà đi nộp thay mà không có giấy uỷ quyền hợp lệ, hoặc doanh nghiệp nộp mà người ký không phải người đại diện. Việc uỷ quyền trong thi hành án có quy định riêng, cần chuẩn bị trước.
Đề nghị vượt quá nghĩa vụ. Bản án buộc trả một khoản vừa phải nhưng đơn đề nghị tạm dừng mọi tài sản của con nợ ở nhiều tỉnh. Chấp hành viên phải cân nhắc tính tương xứng, đơn đề nghị dàn trải thường bị xử lý chậm hơn đơn nhắm đúng một hai tài sản đủ giá trị.
Câu hỏi thường gặp
Đơn đề nghị áp dụng biện pháp bảo đảm có mất phí không?
Việc nộp đơn đề nghị gửi chấp hành viên thường không thu phí riêng. Chi phí cưỡng chế, phí thi hành án nếu có được tính theo quy định chung của hồ sơ, bạn nên hỏi cơ quan thi hành án về các khoản cụ thể. Biện pháp khẩn cấp tạm thời ở toà là chuyện khác, có thể kèm yêu cầu bảo đảm tài chính.
Chấp hành viên phong toả bao nhiêu tiền trong tài khoản?
Nguyên tắc là phong toả số tiền tương ứng với nghĩa vụ phải thi hành và chi phí liên quan, không phong toả vượt quá mức cần thiết. Nếu tài khoản có ít tiền hơn nghĩa vụ thì phong toả số đang có. Số tiền sau đó được khấu trừ khi áp dụng biện pháp cưỡng chế.
Biện pháp bảo đảm kéo dài bao lâu?
Biện pháp bảo đảm có tính tạm thời, sau đó chấp hành viên phải chuyển sang biện pháp cưỡng chế như khấu trừ tiền, kê biên tài sản trong thời hạn luật định, hoặc chấm dứt nếu không còn căn cứ. Thời hạn cụ thể đã thay đổi qua các lần sửa luật, bạn nên đối chiếu bản hiện hành.
Có thể đề nghị tạm dừng đăng ký với nhà đất đứng tên người khác không?
Chỉ khi có căn cứ cho thấy tài sản đó thực chất thuộc người phải thi hành án hoặc vừa được chuyển đi bằng giao dịch có dấu hiệu né nợ. Nếu không có căn cứ, đề nghị dễ bị từ chối và bạn có thể phải chịu trách nhiệm nếu gây thiệt hại cho người đứng tên.
Có cần thuê luật sư để viết đơn này không?
Đơn đề nghị biện pháp bảo đảm không bắt buộc có luật sư, người được thi hành án tự viết được nếu nắm rõ tài sản và dấu hiệu tẩu tán. Luật sư hữu ích khi tài sản nhiều, nằm ở nhiều tỉnh, có giao dịch phức tạp với người thứ ba, hoặc khi cần chuẩn bị song song vụ kiện huỷ giao dịch.
Con nợ biết bạn nộp đơn rồi bán gấp trước khi có quyết định thì sao?
Giao dịch diễn ra sau khi đã có hồ sơ thi hành án và sau khi bạn đã báo nguy cơ là căn cứ mạnh để yêu cầu toà tuyên vô hiệu. Hãy giữ giấy biên nhận đơn và mọi chứng cứ về thời điểm giao dịch, đề nghị chấp hành viên thông báo để khởi kiện.